<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="GA082n0084"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Zhongguo Fosi Shizhi Huikan, Electronic version, No. 84 <name role="" type="person">鸡足山</name>寺志(第7卷-第10卷)</title> <title xml:lang="zh-Hans">中国<persName>佛</persName>寺史志彙刊数位版, No. 84 <name role="" type="person">鸡足山</name>寺志(第7卷-第10卷)</title> <author>明 钱邦纂 淸 范承勋增修</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>DILA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">GA</idno>.<idno type="vol">82</idno>.<idno type="no">84</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-24 18:58:22 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Zhongguo Fosi Shizhi Huikan</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">中国<persName>佛</persName>寺史志彙刊</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans"><name role="" type="person">鸡足山</name>寺志(第7卷-第10卷)</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Digital Archive of Chinese Buddhist Temple Gazetteers Project which is funded by Chung-Hwa Institute of Buddhist Studies and executed by Dharma Drum Institute of Liberal Arts</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">法鼓文理学院、中华<persName>佛</persName>学研究所之“中国<persName>佛</persName>教寺庙志数位典藏”专案提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>新式标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【志彙】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB05086"> <charName>CBETA CHARACTER CB05086</charName> <mapping cb:dec="988126" type="PUA">U+F13DE</mapping> <mapping type="unicode">U+3432</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[仁-二+大]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07804"> <charName>CBETA CHARACTER CB07804</charName> <mapping cb:dec="990844" type="PUA">U+F1E7C</mapping> <mapping type="unicode">U+21606</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>夸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[夸-大+(((嘹-口)-小)-日)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30190"> <charName>CBETA CHARACTER CB30190</charName> <mapping cb:dec="1013230" type="PUA">U+F75EE</mapping> <mapping type="unicode">U+26533</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[耳*力]</value></charProp></char> <char xml:id="CB30283"> <charName>CBETA CHARACTER CB30283</charName> <mapping cb:dec="1013323" type="PUA">U+F764B</mapping> <mapping type="unicode">U+4455</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鼠</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[臼/(夙-歹+(擧-与))]</value></charProp></char> <char xml:id="CB33632"> <charName>CBETA CHARACTER CB33632</charName> <mapping cb:dec="1016672" type="PUA">U+F8360</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7742</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>眉</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[((︿/︿)*丨)/(石-口+目)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2016-04-12"> <name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="7"/> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0443a" n="0443a"/> <lb ed="GA" n="0443a01"/><cb:mulu type="卷" n="7"/><cb:juan fun="open" n="7"><cb:jhead><name role="" type="person">鸡足山</name>志卷之七</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="GA" n="0443a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">灵迹</cb:mulu><head>灵迹<note place="inline">附：峰顶四观、鸡山八景。</note></head> <lb ed="GA" n="0443a03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="2">序</cb:mulu><p xml:id="pGA082p0443a0301">野史氏曰：子不语怪。吾儒尙矣！宗门耻言神通， <lb ed="GA" n="0443a04"/>儒、释一理，<g ref="#CB07804">夸</g>诞非所贵也。但山川灵气，每与圣 <lb ed="GA" n="0443a05"/>贤遗迹相映，以垂不朽。域中名山，幽灵昭著，彰 <lb ed="GA" n="0443a06"/>彰耳目。神道设教，《大易》岂欺我哉？志灵迹。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0443a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2"><persName>佛</persName>光变现</cb:mulu><head><persName>佛</persName>光变现</head> <lb ed="GA" n="0443a08"/><p xml:id="pGA082p0443a0801"><persName>佛</persName>光之现，各名山或有之。如五台、峨<g ref="#CB33632">眉</g>、九华，种种 <lb ed="GA" n="0443a09"/>不一，而<name role="" type="person">鸡足山</name>独异。每雨止雲收，朝旭将升绝顶 <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0444a" n="0444a"/> <lb ed="GA" n="0444a01"/>之上，下视山腰，白雲瀰漫，忽有圆光现于白雲之 <lb ed="GA" n="0444a02"/>中；山顶观者不啻千万，人人各见光中唯现己像， <lb ed="GA" n="0444a03"/>拱揖朝拜，无不相应，俗谓之“摄身光”。又或时现五 <lb ed="GA" n="0444a04"/>色毫光，形如彩虹而周轮圆满；又或绝顶遍现黄 <lb ed="GA" n="0444a05"/>光，<persName>佛</persName>殿左右无不瀰漫，僧众皆行坐于光中，经数 <lb ed="GA" n="0444a06"/>时而始散。大约在夏、秋之间，天气淸爽，阴雨初霁 <lb ed="GA" n="0444a07"/>时为多。盖冬多雨雪，春多昏霾霖澍，则光不能时 <lb ed="GA" n="0444a08"/>见也。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0444a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">华首灵异</cb:mulu><head>华首灵异</head> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0445a" n="0445a"/> <lb ed="GA" n="0445a01"/><p xml:id="pGA082p0445a0101"><name role="" type="person">华首门</name>高十馀丈，其门中裂一隙，作两扇，各阔三 <lb ed="GA" n="0445a02"/>丈三寸。旁有眼药水，水仅勺许，而旱曝不竭。相传 <lb ed="GA" n="0445a03"/>即古二僧泣泪泉也。昔有僧名小沉，与二僧同住 <lb ed="GA" n="0445a04"/>一茅庵。偶自城市归，索食于二僧，僧曰：“汝自城市 <lb ed="GA" n="0445a05"/>来，<anchor xml:id="nkr_note_add_0445a0501" n="0445a0501"/><anchor xml:id="beg0445a0501" n="0445a0501"/>乃<anchor xml:id="end0445a0501"/>索食于我耶？”沉遂走叩<name role="" type="person">华首门</name>，门轰然中开， <lb ed="GA" n="0445a06"/>沉遂入。二僧追呼，至则石门闭。二僧悔恨涕泣，焚 <lb ed="GA" n="0445a07"/>身门外。焚身处生柏二株，至今存焉。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0445a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">山下土主</cb:mulu><head>山下土主</head> <lb ed="GA" n="0445a09"/><p xml:id="pGA082p0445a0901">山下灵山一会坊右有土主庙。此神旧在迦葉殿， <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0446a" n="0446a"/> <lb ed="GA" n="0446a01"/>祀用血食。万历年间，忽有<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a0101" n="0446a0101"/><anchor xml:id="beg0446a0101" n="0446a0101"/>陕<anchor xml:id="end0446a0101"/>西僧人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0446001" n="0446001"/>来山，将其神 <lb ed="GA" n="0446a02"/>像负之而去。本寺僧众大骇，逐而夺之。其僧曰：“尊 <lb ed="GA" n="0446a03"/>者道场，何可牲酒作汚？我已告巡道，准斥此神下 <lb ed="GA" n="0446a04"/>山矣。”寺僧以其诞，争持之不释。其僧不能勝，委其 <lb ed="GA" n="0446a05"/>像于门外而去。寺僧舁之归，重不能擧。是夜梦神 <lb ed="GA" n="0446a06"/>曰：“我已为某僧所诉，官命移下山矣。今无颜居此， <lb ed="GA" n="0446a07"/>宜送我山下。”至次日，忽见山下沙址一带，村农具 <lb ed="GA" n="0446a08"/>鼓乐来迎。询之则云：“是夜皆梦土主神云：欲来山 <lb ed="GA" n="0446a09"/>下卜地以居。故村老相约迎之。”寺僧以所梦相符， <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0447a" n="0447a"/> <lb ed="GA" n="0447a01"/>乃听舁下山，建立今庙。後细访之，则前此<anchor xml:id="nkr_note_add_0447a0101" n="0447a0101"/><anchor xml:id="beg0447a0101" n="0447a0101"/>陕<anchor xml:id="end0447a0101"/>西僧 <lb ed="GA" n="0447a02"/>果于大理府，具词巡道处，告土主神，牲牢酒醴秽 <lb ed="GA" n="0447a03"/>辱名山，乞以法冶之。巡道曰：“彼神也，我何能禁？”僧 <lb ed="GA" n="0447a04"/>曰：“但求准我词，僧自能治之。”巡道乃批准移下山， <lb ed="GA" n="0447a05"/>僧遂来山强移神像，故其庙竟因之而迁。至今神 <lb ed="GA" n="0447a06"/>甚灵显，山下远近皆敬祀焉。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0447a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">香草治疫</cb:mulu><head>香草治疫</head> <lb ed="GA" n="0447a08"/><p xml:id="pGA082p0447a0801">本山多产香草，红梗绿葉。远近进香者取归，能治 <lb ed="GA" n="0447a09"/>六畜瘟症，俗名之曰“仙草”。</p></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0448a" n="0448a"/> <lb ed="GA" n="0448a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">灵鹫来朝</cb:mulu><head>灵鹫来朝</head> <lb ed="GA" n="0448a02"/><p xml:id="pGA082p0448a0201">每岁春夏之交，有灵鹫鸟数百，其形类鹅而差小， <lb ed="GA" n="0448a03"/>来朝<name role="" type="person">华首门</name>。其栖止，多于狮子林一带大树上。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0448a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">蛇不为灾</cb:mulu><head>蛇不为灾</head> <lb ed="GA" n="0448a05"/><p xml:id="pGA082p0448a0501">此山虽多蛇，从来不伤一人。山有收蛇洞，俗传昔 <lb ed="GA" n="0448a06"/>尊者收蛇于此洞，故蛇不为害。鼓山下有白蟒，见 <lb ed="GA" n="0448a07"/>者反以为瑞。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0448a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">驯龙逊避</cb:mulu><head>驯龙逊避</head> <lb ed="GA" n="0448a09"/><p xml:id="pGA082p0448a0901"><name role="" type="person">鸡足山</name>龙潭、灵泉百馀处。经教皆传迦葉入定时， <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0449a" n="0449a"/> <lb ed="GA" n="0449a01"/>有七十二龙随来护卫。故山虽多龙，率皆驯<anchor xml:id="nkr_note_add_0449a0101" n="0449a0101"/><anchor xml:id="beg0449a0101" n="0449a0101"/>伏<anchor xml:id="end0449a0101"/>。虽 <lb ed="GA" n="0449a02"/>时现灵异，而绝不为灾，似受降<anchor xml:id="nkr_note_add_0449a0201" n="0449a0201"/><anchor xml:id="beg0449a0201" n="0449a0201"/>伏<anchor xml:id="end0449a0201"/>于<persName>佛</persName>法者。若悉 <lb ed="GA" n="0449a03"/>檀寺前大龙潭，初水势汹涌，林树幽邃，人不敢犯； <lb ed="GA" n="0449a04"/>及建寺後，水渐微细，龙遂远移赤石崖。即石钟寺 <lb ed="GA" n="0449a05"/>左有赤龙潭，初亦尝兴雲雷；今寺址渐扩，龙亦迁 <lb ed="GA" n="0449a06"/>焉。以至龙泉庵原有小龙潭，天池山下亦为龙窟， <lb ed="GA" n="0449a07"/>建庵宇後，遂为池沼。又山後华藏洞右有上石潭， <lb ed="GA" n="0449a08"/>尝有小蛇遊行水中，时隐时现，靑红黄白，五色各 <lb ed="GA" n="0449a09"/>异。土人皆知为龙潜处，时以牲醴享焉。</p></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0450a" n="0450a"/> <lb ed="GA" n="0450a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">泉通洱海</cb:mulu><head>泉通洱海</head> <lb ed="GA" n="0450a02"/><p xml:id="pGA082p0450a0201">河子孔水在山之南金母山下。水从大石下涌出， <lb ed="GA" n="0450a03"/>合山上诸溪水，由雪阴桥出宾川。其水淸洁奔腾， <lb ed="GA" n="0450a04"/>虽夏秋之间，霖澍不息，山中诸溪水皆浊，而孔水 <lb ed="GA" n="0450a05"/>独淸；虽与诸水幷流，而绝不相杂。或云：昔有人由 <lb ed="GA" n="0450a06"/>大理渡海朝山，于洱海边午餐，其食盒误落水中。 <lb ed="GA" n="0450a07"/>及至山下，小憩水边，则见其盒自此孔中流出。乃 <lb ed="GA" n="0450a08"/>知此水由洱海透山而来，百有馀里。故俗呼此水 <lb ed="GA" n="0450a09"/>为“盒子孔”，後更名“河子孔”，盖洱海又名“西洱河”故 <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0451a" n="0451a"/> <lb ed="GA" n="0451a01"/>也。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0451a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">洱东履迹</cb:mulu><head>洱东履迹</head> <lb ed="GA" n="0451a03"/><p xml:id="pGA082p0451a0301">《白古通》载：“迦葉尊者由大理点苍山入鸡足。”今洱 <lb ed="GA" n="0451a04"/>海之东莲花曲有大石一块，上存尊者足迹，其深 <lb ed="GA" n="0451a05"/>盖数寸许。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0451a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">附：峰顶四观</cb:mulu><head>附：峰顶四观</head> <lb ed="GA" n="0451a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">日观</cb:mulu><head>日观</head> <lb ed="GA" n="0451a08"/><p xml:id="pGA082p0451a0801">鸡鸣时，山顶观东方日出，千霞绚烂，别一景界。遊 <lb ed="GA" n="0451a09"/>观者每言，泰岱之奇正如是也。</p></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0452a" n="0452a"/> <lb ed="GA" n="0452a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">雪观</cb:mulu><head>雪观</head> <lb ed="GA" n="0452a02"/><p xml:id="pGA082p0452a0201">西域雪山去此山千里。每雲收雾<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a0201" n="0452a0201"/><anchor xml:id="beg0452a0201" n="0452a0201"/>敛<anchor xml:id="end0452a0201"/>，山顶望见雪 <lb ed="GA" n="0452a03"/>山连亘霄际，玉峰莹洁，晃耀心目，有如觌面也。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0452a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">海观</cb:mulu><head>海观</head> <lb ed="GA" n="0452a05"/><p xml:id="pGA082p0452a0501">西洱海正绕山麓，光平如面；苍山相映，宛若画图。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0452a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">雲观</cb:mulu><head>雲观</head> <lb ed="GA" n="0452a07"/><p xml:id="pGA082p0452a0701">每雨收天霁，则白雲瀰漫。虚空<persName>佛</persName>光变现作种种 <lb ed="GA" n="0452a08"/>相，洵山顶之奇观也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="0452a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">鸡山八景</cb:mulu><head>鸡山八景</head> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0453a" n="0453a"/> <lb ed="GA" n="0453a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">天柱<persName>佛</persName>光</cb:mulu><head>天柱<persName>佛</persName>光</head> <lb ed="GA" n="0453a02"/><p xml:id="pGA082p0453a0201">鸡山正峰最高，仰插靑汉，名“天柱山”。遊观者至山 <lb ed="GA" n="0453a03"/>顶，适遇风止雨收，则<persName>佛</persName>光现于山下，其变幻种种 <lb ed="GA" n="0453a04"/>不一。详具〈四观峰〉下。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0453a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">华首晴雷</cb:mulu><head>华首晴雷</head> <lb ed="GA" n="0453a06"/><p xml:id="pGA082p0453a0601"><name role="" type="person">华首门</name>当山之极高处，雷雨皆在其下。每见山下 <lb ed="GA" n="0453a07"/>雲暗一方，雷声殷然，则知其下澍雨。然山上日光 <lb ed="GA" n="0453a08"/>四照，晴明如故也。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0453a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">苍山积雪</cb:mulu><head>苍山积雪</head> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0454a" n="0454a"/> <lb ed="GA" n="0454a01"/><p xml:id="pGA082p0454a0101">点苍山积雪，冬夏不消。苍素相间，烟雲缭绕，实宇 <lb ed="GA" n="0454a02"/>内奇观。而榆城近处山麓反不能见，唯此山正对， <lb ed="GA" n="0454a03"/>了了可画。乃天造地设，以为鸡足之景，非他处所 <lb ed="GA" n="0454a04"/>能借也。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0454a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">洱海迴岚</cb:mulu><head>洱海迴岚</head> <lb ed="GA" n="0454a06"/><p xml:id="pGA082p0454a0601">洱水明<anchor xml:id="nkr_note_add_0454a0601" n="0454a0601"/><anchor xml:id="beg0454a0601" n="0454a0601"/>净<anchor xml:id="end0454a0601"/>，与点苍十九峰相映。每风日晴明，烟岚 <lb ed="GA" n="0454a07"/>映带，有非丹靑所能绘者。唯鸡山全收其勝，非真 <lb ed="GA" n="0454a08"/>具山水勝情、老于此山者不知。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0454a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">塔院秋月</cb:mulu><head>塔院秋月</head> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0455a" n="0455a"/> <lb ed="GA" n="0455a01"/><p xml:id="pGA082p0455a0101">尊勝塔院在文笔山。塔高六丈六尺，饰以垩粉，莹 <lb ed="GA" n="0455a02"/>白如玉。秋月当空，皎洁互映，加以院宇宏厂，廊庑 <lb ed="GA" n="0455a03"/>淸雅。山空夜静，恍如濯魄冰壶矣。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0455a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">万壑松涛</cb:mulu><head>万壑松涛</head> <lb ed="GA" n="0455a05"/><p xml:id="pGA082p0455a0501">鸡山遍产松树，自巓至麓，绵亘数十里。加以此山 <lb ed="GA" n="0455a06"/>深邃窈窕，松阴幽映，别一天地，迥与他处不同。淸 <lb ed="GA" n="0455a07"/>风谡谡，音韵悠扬，恨不令陶弘景听之耳。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0455a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">飞瀑穿雲</cb:mulu><head>飞瀑穿雲</head> <lb ed="GA" n="0455a09"/><p xml:id="pGA082p0455a0901">山中瀑布，大小十馀处，而玉龙瀑为第一。悬流千 <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0456a" n="0456a"/> <lb ed="GA" n="0456a01"/>尺，掩映崖树。有时烟岚旋绕，隐蔽出没。对岭遥观， <lb ed="GA" n="0456a02"/>忽疑中断矣。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0456a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">重崖返照</cb:mulu><head>重崖返照</head> <lb ed="GA" n="0456a04"/><p xml:id="pGA082p0456a0401">九重崖居山之东侧，壁立千仞，正对西旸。每当夕 <lb ed="GA" n="0456a05"/>阳返照，千霞<g ref="#CB30190">助</g>彩，红紫万状。自罗汉壁亘九重崖 <lb ed="GA" n="0456a06"/>二十馀里，巖壁尽赤，树石皆为之改色，亦一奇观 <lb ed="GA" n="0456a07"/>也。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="0456a08"/> <lb ed="GA" n="0456a09"/> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0457a" n="0457a"/> <lb ed="GA" n="0457a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">物产</cb:mulu><head>物产</head> <lb ed="GA" n="0457a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="2">序</cb:mulu><p xml:id="pGA082p0457a0201">野史氏曰：南中，蜀之苑囿，《河图括地象》言之矣。 <lb ed="GA" n="0457a03"/>岂非以物产之饶富与？每读陆贾《南中行纪》、唐 <lb ed="GA" n="0457a04"/>蒙《博物记》、稽含《南方草木状》，记载虽侈，无关风 <lb ed="GA" n="0457a05"/>土；《禹贡》纪山川耳，幷载璆、铁、球琳、孤桐、浮磬，岂 <lb ed="GA" n="0457a06"/>非验土宜之高下、征山川之灵秀哉？鸡山百里 <lb ed="GA" n="0457a07"/>之区，产物不多，钟灵独异。<persName>佛</persName>区祖地，信非偶也。 <lb ed="GA" n="0457a08"/>志物产。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0457a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">树</cb:mulu><head>树</head> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0458a" n="0458a"/> <lb ed="GA" n="0458a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">韦驮树</cb:mulu><head>韦驮树</head> <lb ed="GA" n="0458a02"/><p xml:id="pGA082p0458a0201">在木香坪，拱朝本山正峰，远近皆见。大数十围，高 <lb ed="GA" n="0458a03"/>不知幾百尺也。山中之树，此为最古。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0458a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">巢隐树</cb:mulu><head>巢隐树</head> <lb ed="GA" n="0458a05"/><p xml:id="pGA082p0458a0501">在西竺寺後静室左。大数十围，上可结巢为居，故 <lb ed="GA" n="0458a06"/>名。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0458a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">空心树</cb:mulu><head>空心树</head> <lb ed="GA" n="0458a08"/><p xml:id="pGA082p0458a0801">在補处庵前。高百馀尺，大可数围。其下一干，中分 <lb ed="GA" n="0458a09"/>两开，中可安蒲团趺坐。昔廣西老僧如正，尝止静 <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0459a" n="0459a"/> <lb ed="GA" n="0459a01"/>于此。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0459a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">三颗树</cb:mulu><head>三颗树</head> <lb ed="GA" n="0459a03"/><p xml:id="pGA082p0459a0301">在慧灯庵上。其树三株，列如品字，质古心空。尝有 <lb ed="GA" n="0459a04"/>遊山僧众，坐卧其下，以辟风雨。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0459a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">祇陀松</cb:mulu><head>祇陀松</head> <lb ed="GA" n="0459a06"/><p xml:id="pGA082p0459a0601">在迦葉殿门外。古干参天，不知岁月。僧众依树构 <lb ed="GA" n="0459a07"/>土地庙。相传此树有神凭借，遊山者必致礼焉。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0459a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">如意松</cb:mulu><head>如意松</head> <lb ed="GA" n="0459a09"/><p xml:id="pGA082p0459a0901">在大悲阁前。高八九丈，大四围。</p></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0460a" n="0460a"/> <lb ed="GA" n="0460a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">晒经松</cb:mulu><head>晒经松</head> <lb ed="GA" n="0460a02"/><p xml:id="pGA082p0460a0201">由绝顶西北下，跨壑连冈，有长松数十万株，鬱葱 <lb ed="GA" n="0460a03"/>四十里。凭高一望，叠翠平铺，若可晒经也。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0460a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">灵鹫松</cb:mulu><head>灵鹫松</head> <lb ed="GA" n="0460a05"/><p xml:id="pGA082p0460a0501">在铜<persName>佛</persName>殿前。上下参差数十馀株，高者千尺，大者 <lb ed="GA" n="0460a06"/>十围。依岫凭崖，虬屈各异。楼殿偃映，岚雾褰迷。深 <lb ed="GA" n="0460a07"/>秋气爽，尝有灵鹫百十连群，翔宿其上。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0460a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">弹指松</cb:mulu><head>弹指松</head> <lb ed="GA" n="0460a09"/><p xml:id="pGA082p0460a0901">大小二株，在<name role="" type="person">华首门</name>前。</p></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0461a" n="0461a"/> <lb ed="GA" n="0461a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">若木</cb:mulu><head>若木</head> <lb ed="GA" n="0461a02"/><p xml:id="pGA082p0461a0201">在真武洞下，二株相望，奇古异常。其大合抱，高七、 <lb ed="GA" n="0461a03"/>八十尺。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0461a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">千尺虬</cb:mulu><head>千尺虬</head> <lb ed="GA" n="0461a05"/><p xml:id="pGA082p0461a0501">即传衣寺前古松也。兹山产松四五种，不下数十 <lb ed="GA" n="0461a06"/>万，独此躯干极伟，粗二十围。一丈二尺之上，左右 <lb ed="GA" n="0461a07"/>各分一大干，後又出一小干，枝干细处亦且数围。 <lb ed="GA" n="0461a08"/>横拿倒攫，屈曲魁诘，非特画工难到，亦意想所不 <lb ed="GA" n="0461a09"/>能及，似造物者有施设于其间。</p></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0462a" n="0462a"/> <lb ed="GA" n="0462a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">紫金杉</cb:mulu><head>紫金杉</head> <lb ed="GA" n="0462a02"/><p xml:id="pGA082p0462a0201">在曹溪水下。其大合抱，枝干荴蔬，有如偃盖周身。 <lb ed="GA" n="0462a03"/>皮皱作紫金色。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0462a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">平顶松</cb:mulu><head>平顶松</head> <lb ed="GA" n="0462a05"/><p xml:id="pGA082p0462a0501">在松月阿右。树可合抱，高与崖幷。其顶上平正，竟 <lb ed="GA" n="0462a06"/>可趺坐。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0462a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">三折柏</cb:mulu><head>三折柏</head> <lb ed="GA" n="0462a08"/><p xml:id="pGA082p0462a0801">在迦葉殿前。树本三折，屈曲如人力刀锯所裁，不 <lb ed="GA" n="0462a09"/>似天植也。</p></cb:div> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0463a" n="0463a"/> <lb ed="GA" n="0463a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">分开树</cb:mulu><head>分开树</head> <lb ed="GA" n="0463a02"/><p xml:id="pGA082p0463a0201">在安心处门外。昔老僧印宗将一树手分作两开， <lb ed="GA" n="0463a03"/>左右对种之。今其树已大十围，苍老参天，其心半 <lb ed="GA" n="0463a04"/>空云。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0463a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">摩顶松</cb:mulu><head>摩顶松</head> <lb ed="GA" n="0463a06"/><p xml:id="pGA082p0463a0601">大小十馀株，在迦葉殿门首，奇古各异。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0463a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">紫虬树</cb:mulu><head>紫虬树</head> <lb ed="GA" n="0463a08"/><p xml:id="pGA082p0463a0801">在<name role="" type="person">金刚石</name>右，龙吟壑中。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0463a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">龙藤树</cb:mulu><head>龙藤树</head> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0464a" n="0464a"/> <lb ed="GA" n="0464a01"/><p xml:id="pGA082p0464a0101">在暗香泉之前。有苍藤如柱，盘绕其上。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0464a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">孤山雪</cb:mulu><head>孤山雪</head> <lb ed="GA" n="0464a03"/><p xml:id="pGA082p0464a0301">古梅一株，在九莲寺寄寄斋後。形势奇古，为鸡山 <lb ed="GA" n="0464a04"/>第一梅。其年代不可考矣。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0464a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">龙化树</cb:mulu><head>龙化树</head> <lb ed="GA" n="0464a06"/><p xml:id="pGA082p0464a0601">老松一株，在古雪斋之右。大数围，高数十尺。横拿 <lb ed="GA" n="0464a07"/>倒攫，恍疑龙化也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="0464a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">花</cb:mulu><head>花</head> <lb ed="GA" n="0464a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">天女花</cb:mulu><head>天女花</head> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0465a" n="0465a"/> <lb ed="GA" n="0465a01"/><p xml:id="pGA082p0465a0101">出木香坪。花似玉兰，而淸香勝之。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0465a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">黄牡丹</cb:mulu><head>黄牡丹</head> <lb ed="GA" n="0465a03"/><p xml:id="pGA082p0465a0301">生<name role="" type="person">华首门</name>下，及袈裟石傍。其花葉俱似牡丹而差 <lb ed="GA" n="0465a04"/>小。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0465a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">白山茶</cb:mulu><head>白山茶</head> <lb ed="GA" n="0465a06"/><p xml:id="pGA082p0465a0601">山中各寺，红茶花有十馀种，而白者最少。唯大觉 <lb ed="GA" n="0465a07"/>寺、<name role="" type="person">龙华寺</name>、白花山及传衣寺者最佳。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0465a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">仙草</cb:mulu><head>仙草</head> <lb ed="GA" n="0465a09"/><p xml:id="pGA082p0465a0901">生山顶诸崖壁，红梗绿葉而有异香。腊月间，草木 <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0466a" n="0466a"/> <lb ed="GA" n="0466a01"/>皆枯，而此更葱翠。土人採而市之，远近进香善士， <lb ed="GA" n="0466a02"/>以钱易得，戴之于顶，归以奉之家庙。经久其香不 <lb ed="GA" n="0466a03"/>歇，能治六畜瘟疫。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0466a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">雪兰</cb:mulu><head>雪兰</head> <lb ed="GA" n="0466a05"/><p xml:id="pGA082p0466a0501">山中兰有数十种。有紫兰，有蜜兰，有朱兰、碧玉兰， <lb ed="GA" n="0466a06"/>而以雪兰为第一。开于十二月，其色如雪，鲜洁可 <lb ed="GA" n="0466a07"/>爱。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="0466a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">果</cb:mulu><head>果</head> <lb ed="GA" n="0466a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">松子</cb:mulu><head>松子</head> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0467a" n="0467a"/> <lb ed="GA" n="0467a01"/><p xml:id="pGA082p0467a0101">滇中多产松实，而唯山中者最佳。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0467a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">梧实</cb:mulu><head>梧实</head> <lb ed="GA" n="0467a03"/><p xml:id="pGA082p0467a0301">产山之东麓，其实较他处独大而味美。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="0467a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">鸟</cb:mulu><head>鸟</head> <lb ed="GA" n="0467a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">灵鹫</cb:mulu><head>灵鹫</head> <lb ed="GA" n="0467a06"/><p xml:id="pGA082p0467a0601">其形如鹅。每春夏之间，数十为群，飞集树上。多 <lb ed="GA" n="0467a07"/>在罗汉壁、狮子林等处。土人不识，呼为旱鹅。後有西 <lb ed="GA" n="0467a08"/>番僧见之，曰：“此即天竺灵鹫鸟也”。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0467a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">念<persName>佛</persName>鸟</cb:mulu><head>念<persName>佛</persName>鸟</head> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0468a" n="0468a"/> <lb ed="GA" n="0468a01"/><p xml:id="pGA082p0468a0101">其大如鹦鹉，每啼便作“弥陀<persName>佛</persName>”三字。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0468a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">松鸡</cb:mulu><head>松鸡</head> <lb ed="GA" n="0468a03"/><p xml:id="pGA082p0468a0301">毛羽芦花色，形如鹧鸪而稍大，多宿松树上。其声 <lb ed="GA" n="0468a04"/>咯咯然，若老人之咳且笑于山谷也。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0468a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">鹦鹉</cb:mulu><head>鹦鹉</head> <lb ed="GA" n="0468a06"/><p xml:id="pGA082p0468a0601">鹦鹉，滇产也，而此山尤多。盖山树多松，此鸟独喜 <lb ed="GA" n="0468a07"/>食之故耳。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="0468a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">兽</cb:mulu><head>兽</head> <lb ed="GA" n="0468a09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">小花鼠</cb:mulu><head>小花鼠</head> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0469a" n="0469a"/> <lb ed="GA" n="0469a01"/><p xml:id="pGA082p0469a0101">其形似<g ref="#CB30283">鼠</g>，而毛色花纹可爱，多栖崖壁间。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0469a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">玄猿</cb:mulu><head>玄猿</head> <lb ed="GA" n="0469a03"/><p xml:id="pGA082p0469a0301">山多玄猿，较诸猴为大。深崖积修之士多见之。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0469a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">玄鹿</cb:mulu><head>玄鹿</head> <lb ed="GA" n="0469a05"/><p xml:id="pGA082p0469a0501">山中有玄鹿，与常鹿异，非久住山者不恒见，见则 <lb ed="GA" n="0469a06"/>主吉祥。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="0469a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">食品</cb:mulu><head>食品</head> <lb ed="GA" n="0469a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">松花</cb:mulu><head>松花</head> <lb ed="GA" n="0469a09"/><p xml:id="pGA082p0469a0901">山中松有二种：结子者，谓之“赤松”；其不结子者，即 <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0470a" n="0470a"/> <lb ed="GA" n="0470a01"/>谓之“山松”。当三月间，其花将放，比丘採之，取其花 <lb ed="GA" n="0470a02"/>粉作餠，服之轻身延年。赤松花味甜美，其山松之 <lb ed="GA" n="0470a03"/>花，味稍苦，宜和蜜食之。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0470a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">椒</cb:mulu><head>椒</head> <lb ed="GA" n="0470a05"/><p xml:id="pGA082p0470a0501">山中多种椒，其辛辣较勝他处，与蜀产等。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0470a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">树衣菜</cb:mulu><head>树衣菜</head> <lb ed="GA" n="0470a07"/><p xml:id="pGA082p0470a0701">生栗树上，味如海菜，别具风致。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0470a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">橄榄膏</cb:mulu><head>橄榄膏</head> <lb ed="GA" n="0470a09"/><p xml:id="pGA082p0470a0901">山中产野橄榄，实小而圆。捣汁为膏，味甚隽永。远 <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0471a" n="0471a"/> <lb ed="GA" n="0471a01"/>行携之，可生津止渴。</p></cb:div> <lb ed="GA" n="0471a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">莲花菜</cb:mulu><head>莲花菜</head> <lb ed="GA" n="0471a03"/><p xml:id="pGA082p0471a0301">生上仓湖边，味极甘芳。土人珍之，不多得也。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="GA" n="0471a04"/> <lb ed="GA" n="0471a05"/> <lb ed="GA" n="0471a06"/> <lb ed="GA" n="0471a07"/> <lb ed="GA" n="0471a08"/> <lb ed="GA" n="0471a09"/><cb:juan fun="close" n="7"><cb:jhead>卷之七终</cb:jhead></cb:juan> <pb ed="GA" xml:id="GA082.0084.0472a" n="0472a"/> <lb ed="GA" n="0472a01"/> <lb ed="GA" n="0472a02"/> <lb ed="GA" n="0472a03"/> <lb ed="GA" n="0472a04"/> <lb ed="GA" n="0472a05"/> <lb ed="GA" n="0472a06"/> <lb ed="GA" n="0472a07"/> <lb ed="GA" n="0472a08"/> <lb ed="GA" n="0472a09"/> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0445a0501" to="#end0445a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp1">乃</lem><rdg wit="#wit.orig">及</rdg></app> <app from="#beg0446a0101" to="#end0446a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陕</lem><rdg wit="#wit.orig">狭</rdg></app> <app from="#beg0447a0101" to="#end0447a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陕</lem><rdg wit="#wit.orig">狭</rdg></app> <app from="#beg0449a0101" to="#end0449a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="来函：赵文平 (2020-05-26)">伏<note type="cf1">GA081n0084_p0218a09</note></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB05086">伏</g></rdg></app> <app from="#beg0449a0201" to="#end0449a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="来函：赵文平 (2020-05-26)">伏<note type="cf1">GA082n0084_p0517a05</note></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB05086">伏</g></rdg></app> <app from="#beg0452a0201" to="#end0452a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0454a0601" to="#end0454a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">净</lem><rdg wit="#wit.orig">净</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="dila-notes"> <head>法鼓文理学院 挍注</head> <p> <note n="0446001" resp="#resp1" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0446001">按《高志》点挍本 p. 225，陕西僧人名“澹确”。</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0445a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445a0501">乃【CB】，及【志彙】</note> <note n="0446a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0446a0101">陕【CB】，狭【志彙】</note> <note n="0447a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0447a0101">陕【CB】，狭【志彙】</note> <note n="0449a0101" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="GA082.0449a01.18" target="#nkr_note_add_0449a0101">伏【CB】，<g ref="#CB05086">伏</g>【志彙】</note> <note n="0449a0201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="GA082.0449a02.13" target="#nkr_note_add_0449a0201">伏【CB】，<g ref="#CB05086">伏</g>【志彙】</note> <note n="0452a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0452a0201">敛【CB】，敛【志彙】</note> <note n="0454a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0454a0601">净【CB】，净【志彙】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>